Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej jak je wyłączyć.

Badanie i ocena jakości powietrza jest realizowana w oparciu o przepisy art. 85-95 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150). Powyższe przepisy wraz z rozporządzeniami Ministra Środowiska: z dnia 13 września 2012 r. w sprawie dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r.  poz. 1032) i z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r.  poz. 1031) definiują system monitoringu powietrza, określają zakres i sposób badania jakości powietrza, określają minimalną liczbę stacji oraz metody i kryteria oceny.

System Oceny Jakości Powietrza w województwie mazowieckim jest na bieżąco modernizowany do potrzeb wynikających z procesu dostosowawczego do wymagań UE, zmieniającego się prawa polskiego i oczekiwań związanych z zarządzaniem jakością powietrza. Docelowo system powinien spełniać następujące funkcje:

 

  • informacyjną
  • prognostyczną
  • ostrzegawczą
  • sterowania emisją

oraz ma być narzędziem wspomagającym zarządzanie środowiskiem. Aby dobrze wypełniać powyższe funkcje konieczne jest, aby system składał się z trzech podstawowych bloków:

  • systemu pomiarowego
  • systemu analiz przestrzennych
  • systemu informowania


Realizacja funkcji informacyjnej systemu, realizowana jest poprzez coroczną ocenę jakości powietrza. Metodami wykorzystywanymi w ocenie bieżącej są:

  • pomiary wysokiej jakości (automatyczne ciągłe)
  • pomiary manualne w stałych punktach pomiarowych (ciągłe)
  • modelowanie matematyczne
  • obiektywne metody szacowania


W ramach monitoringu powietrza wykonywane są, analizowane i gromadzone dane dotyczące poziomów stężeń wybranych zanieczyszczeń powietrza w strefach województwa mazowieckiego (Warszawa, Płock, Radom i pozostała część województwa). Na podstawie otrzymanych pomiarów dokonuje się oceny poziomów substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi oraz ochronę roślin. Priorytetowymi obszarami dla monitoringu powietrza są strefy potencjalnych przekroczeń dopuszczalnych poziomów stężeń zanieczyszczeń.

Modelowanie matematyczne jest metodą wspomagającą i uzupełniającą techniki pomiarowe. Bez względu na rodzaj zastosowanej metody pomiarów, bieżąca ocena jakości powietrza obszaru tak dużego, jak województwo mazowieckie powinna być uzupełniana o wyniki badań modelowych. Pozwalają one na uzyskanie informacji o przestrzennym zróżnicowaniu stężeń na cały obszarze województwa. W województwie mazowieckim przeprowadzono modelowanie modelem CALPUFF z preprocesorem CALMET. Jest to wielowarstwowy, niestacjonarny model przygotowany do wyznaczania przestrzennego rozkładu wielu substancji, uwzględniający rzeźbę terenu oraz wpływ pól meteorologicznych zmiennych w czasie i przestrzeni na transport przemiany i depozycję zanieczyszczeń. Do modelu CALPUFF jako dane wejściowe zastosowano wyniki modelowania modelem CALMET, czyli parametry pola meteorologicznego dla aglomeracji i województwa oraz dane o emisji zanieczyszczeń w województwie: punktowej, liniowej i powierzchniowej.

Badania stężeń zanieczyszczeń w powietrzu prowadzi się dla następujących substancji: dwutlenku siarki, tlenków azotu (NO2, NO, NOx), ozonu, pyłu PM10, pyłu PM2.5, tlenku węgla, benzenu oraz w pyle PM10 oznaczane są stężęnia metali (arsenu, kadmu, niklu, ołowiu) i benzo/a/pirenu. Dodatkowo w województwie mazowieckim realizowane są również pomiary toluenu, etylobenzenu, o-ksylenu, m, p -ksylenu i parametrów meteorologicznych.

Zgodnie z przepisami dotyczącymi Państwowego Monitoringu Środowiska na potrzeby monitoringu środowiska można wykorzystać dane pomiarowe z różnych stacji i sieci pomiarowych. W województwie mazowieckim monitorowanie stanu jakości powietrza prowadzone jest przez: WIOŚ, instytuty badawcze i zakłady przemysłowe. W 2014 roku na potrzeby monitoringu i ocen jakości powietrza pracuje 26 stacji pomiarowych, w tym 15 z automatycznym pomiarem oraz 9 z pomiarem manualnym. Z 15 automatycznych stacji pomiarowych wyniki pozyskiwane są w trybie „on-line” jako średnie 1-godzinne i stanowią elementy Systemu Oceny Jakości Powietrza.

Wśród stacji pracujących w systemie wojewódzkiego monitoringu jakości powietrza w 2014 roku wyróżniamy następujących właścicieli stacji:

    •  Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska – 20 stacji pomiarowych (11 automatycznych, 9 manualnych),
    •  Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. – 1 stacja automatyczna,
    •  Instytut Ochrony Środowiska – 1 stacja automatyczna,
    •  Instytut Geofizyki PAN – 1 stacja automatyczna,
    •  Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – 1 stacja automatyczna.

W ramach funkcjonowania Systemu Oceny Jakości Powietrza wykonywane są opracowania dotyczące każdej strefy województwa. Należą do nich:

Wstępna Ocena Jakości Powietrza oraz aktualizowana, co pięć lat klasyfikacja stref, odrębnie dla każdej substancji, wskazująca na potrzeby modernizacji systemu monitoringu powietrza w województwie

Roczna Ocena Jakości Powietrza - wykonywana corocznie, dokonuje oceny poziomu substancji w powietrzu w każdej strefie pod kątem dotrzymania poziomów dopuszczalnych oraz wskazuje strefy wymagające tworzenia Programów Ochrony Powietrza, które pomogą osiągnąć w danej strefie wymagane standardy jakości powietrza


W przypadku zaistnienia sytuacji ryzyka przekroczenia lub przekroczenia odpowiednich norm WIOŚ przekazuję odpowiednią informację do Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, aby ten podjął stosowne działania zależne od stopnia zagrożenia mieszkańców. 

System Oceny Jakości Powietrza w województwie mazowieckim zapewnia rzetelną ocenę stanu jakości powietrza, a poprzez wymuszanie działań mających na celu osiąganie wymaganych standardów jakości powietrza wpływa na poprawę warunków życia mieszkańców.