Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej jak je wyłączyć.
Główne antropogeniczne źródła emisji rtęci do powietrza atmosferycznego to: spalanie paliw stałych, płynnych i gazowych, produkcja cementu, hutnictwo metali żelaznych i nieżelaznych, procesy przemysłowe stosujące rtęć i jej związki oraz spalanie odpadów. Rtęć i jej związki charakteryzują się dużą aktywnością chemiczną i biologiczną oraz zmiennością postaci występowania, co powoduje, że są one włączane w różne cykle obiegu w przyrodzie. Do najważniejszych obiegów rtęci zalicza się obieg atmosferyczny i hydrobiologiczny. Rtęć w powietrzu występuje głównie w trzech formach:
- całkowitej gazowej rtęci – Hg0 (TGM – ang. Total Gaseous Mercury),
- reaktywnej gazowej rtęci dwuwartościowej – Hg(II) (RGM – ang. Reactive Gaseous Mercury),
- rtęci zaadsorbowanej na cząstkach pyłu (TPM – ang. Total Particulate Mercury).
Te trzy różne formy występowania rtęci w powietrzu atmosferycznym charakteryzują się różnymi własnościami fizycznymi i chemicznymi, jak również czasem przebywania w atmosferze. TGM, RGM i TPM zarówno w skali globalnej, jak i regionalnej nanoszone są na powierzchnię ziemi poprzez suchą i mokrą depozycję. Żadna forma rtęci nie ma określonego poziomu dopuszczalnego.
W powietrzu atmosferycznym, przeważającą formą jest TGM, w skład której wchodzą pary rtęci metalicznej Hg0 (ponad 98%) oraz niewielkie ilości gazowych związków rtęci w formie organicznej. Źródła organicznych związków rtęci nie są dokładnie znane. Sądzi się, że znaczną rolę odgrywa ich reemisja ze środowiska wodnego. W powietrzu atmosferycznym metylowe związki rtęci występują na bardzo niskich poziomach stężeń i nie stanowią one istotnej formy rtęci w obiegu atmosferycznym, ale znajomość ich stężenia jest istotna ze względu na bardzo dużą ich zdolność do bioakumulacji oraz szacowania ryzyka zdrowia ludzi i stanu środowiska. Na terenach niezanieczyszczonych, w powietrzu atmosferycznym TGM stanowi od 95% do 99% całkowitej zawartości rtęci, pozostałą część stanowią: rtęć występująca w gazowej formie jonowej – RGM i zaadsorbowana na cząstkach pyłu – TPM. TGM w powietrzu atmosferycznym utrzymuje się od jednego do dwóch lat i jest przenoszona na dalekie odległości.